BRUKSEL, 18 dhjetor /ATSH/ – Gjatë viteve të fundit, procesi i zgjerimit ka fituar vitalitet të ri. Sfidat e paprecedentë, si pandemia COVID-19 dhe lufta e Rusisë kundër Ukrainës, kanë përshpejtuar ritmin jo vetëm të historisë, por edhe ritmin e ecjes përpara të procesit të anëtarësimit, deklaroi sonte presidentja e KE, Ursula von der Leyen në konferencën për shtyp pas përfundimit Samitit BE- Ballkani Perëndimor, në të cilin morën pjesë liderët e anëtarëve të Unionit dhe të vendeve të rajonit.
”Ne duhet të ngrihemi në një realitet të ri. Realiteti i ri është se nuk mjafton thjesht të lëmë derën hapur për anëtarët tanë aspirues, por duhet të jemi aktivë dhe duhet t’i afrojmë ata në mënyrë aktive. Të njëjtën ambicie dhe angazhim politik do të mbajmë edhe gjatë këtij mandati të ri. Ne do të vazhdojmë të punojmë fort për dy prioritete me partnerët tanë të Ballkanit Perëndimor: pranimin në BE dhe integrimin gradual në tregun tonë të vetëm”, theksoi ajo.
”Së pari, me anëtarësimin. Ka pasur përparim të dukshëm gjatë vitit të kaluar. Vetëm këtë javë mbyllëm edhe tre kapituj të tjerë të negociatave me Malin e Zi. Shpresojmë të shohim më të mbyllura në vitin 2025. Sapo hapëm edhe grupin e marrëdhënieve të jashtme me Shqipërinë. Dhe Këshilli gjithashtu ra dakord të ecë përpara në hapjen e grupit 3 me Serbinë”, shtoi Von der Leyen.
”Brenda pak ditësh do të shënojmë 30 vjetorin e zgjerimit të vitit 1995. Dhe këtë vit, ne shënuam edhe 20 vjet të zgjerimit të vitit 2004, kur 10 vende iu bashkuan Bashkimit tonë. Çdo valë e ka bërë Bashkimin tonë më të fortë. Por, ne e dimë se suksesi nuk mbështetet vetëm në gatishmërinë, por edhe në gatishmërinë e të dyja palëve. Shtetet anëtare të ardhshme duhet të përgatiten për përgjegjësitë e anëtarësimit. Por në të njëjtën kohë, BE-ja duhet të përshtatet për të akomoduar një familje më të madhe. Kjo është arsyeja pse, në fillim të këtij mandati, Komisioni do të rishikojë politikat e tij kryesore sektoriale. Ne duam të sigurohemi që ato të përshtaten me një Union të zgjeruar. Procesi i anëtarësimit është rigoroz. Është e bazuar në merita dhe kështu do të mbetet. Por duke pasur parasysh situatën gjeopolitike, ne po dyfishojmë përpjekjet tona për të mbështetur partnerët tanë që duan të bëjnë përparim”, deklaroi ajo.
”Kjo më çon në pikën time të dytë: integrimin gradual në tregun e vetëm. Në tetor 2020, ne parashtruam një Plan Ekonomik dhe Investimesh prej 30 miliardë eurosh për rajonin. Ky Plan Investimi po ndërton rrugë, hekurudha, rrjete elektrike, broadband, duke krijuar lidhje mes nesh. Dhe po jep. Tashmë 60% e financimit është mobilizuar, me projekte të reja që hapen vazhdimisht. Pra, është një sukses. Një sukses mbi të cilin po ndërtojmë me Planin e Rritjes. Plani i Rritjes mund të sjellë ekonomitë e Ballkanit Perëndimor më afër nesh. Aktualisht, ekonomitë e Ballkanit Perëndimor qëndrojnë në 35% të mesatares së BE-së. Plani i Rritjes ka potencialin të dyfishojë përmasat e tyre, brenda kësaj dekade, pra brenda këtij mandati”, tha Von der Leyen.
”Plani i rritjes është 6 miliardë euro investime dhe parimi është edhe investime edhe reforma. Tani kemi pesë axhenda ambicioze reformash për pesë partnerë të Ballkanit Perëndimor, sugjerojnë ata axhendat e reformave. Dhe ne mezi presim të marrim të gjashtin. Në këmbim, këto reforma mbështeten nga investimet. Po përgatisim parafinancim mbi 300 milionë euro për të filluar reformat. Në të njëjtën kohë, dhe kjo është e rëndësishme, Plani i Rritjes u ofron partnerëve të Ballkanit Perëndimor një akses gradual në tregun tonë të vetëm. Pra është investim dhe hapje për reformat, është një qasje unike. Dhe po funksionon. Më lejoni t’ju jap disa shembuj. Merrni të ashtuquajturat ‘korsi të gjelbërta’. Ne po përshpejtojmë lëvizjen e njerëzve dhe mallrave në dhjetë pika kyçe të kalimit kufitar midis BE-së dhe Ballkanit Perëndimor. Kjo do të ulë kohën e pritjes në kufi deri në 80%. Ne po e sjellim gjithashtu Ballkanin Perëndimor në Zonën e vetme të pagesave në euro. Kjo do të thotë transferta shumë të thjeshta, me kosto të ulët, të shpejtë dhe të sigurt parash ndërmjet Ballkanit Perëndimor dhe BE-së – shumë e rëndësishme për qytetarët dhe kompanitë. Shqipëria dhe Mali i Zi do t’i bashkohen që nga viti i ardhshëm, Maqedonia e Veriut dhe Serbia do të vijnë së shpejti”, shtoi ajo.
”Së fundi, një vështrim i shkurtër mbi bashkëpunimin rajonal. Partnerët tanë po bëjnë gjithashtu progres me Tregun e Përbashkët Rajonal të tyre, Tregun e Përbashkët Rajonal të Ballkanit Perëndimor. Samiti i fundit i Procesit të Berlinit ishte thelbësor në këtë drejtim. Tani janë duke u zbatuar pesë marrëveshje mobiliteti. Këto marrëveshje, nga tregtia elektronike deri te njohja e kualifikimeve profesionale, po thyejnë barrierat për njerëzit dhe bizneset brenda Tregut të Përbashkët Rajonal të Ballkanit Perëndimor”, përfundoi ajo.
”Procesi i zgjerimit është i bazuar në meritë dhe vetëm merita mund të jetë bazë për vlerësimin e progresit në anëtarësim”, deklaroi kryetari i Këshillit Evropian, Antonio Costa.
“Bilateralizimi nuk është një mënyrë e drejtë në zgjerim dhe ne duhet ta shmangim atë. Unë personalisht jam i përkushtuar në përpjekjen për të kapërcyer këto probleme dypalëshe, sepse ne duhet ta shohim zgjerimin si një investim shumë të rëndësishëm gjeopolitik, jo vetëm për Ballkanin Perëndimor, por edhe një interes të përbashkët të 27 vendeve anëtare të BE-së”, tha Costa në përgjigje të pyetjeve të gazetarëve për rastet kur disa anëtarë të Unionit bllokojnë kandidatët për anëtarësim në rrugën e tyre evropiane për shkak të mosmarrëveshjeve dypalëshe.
”Pikërisht për këtë”, sipas tij, ”procesi i anëtarësimit duhet të përshpejtohet me përkushtim të madh dhe duke tejkaluar problemet bilaterale, të cilat ndonjëherë vihen në tavolinë dhe duhet të zgjidhen”./ a.jor.
