LONDER, 14 gusht /ATSH/ – Zogjtë janë, me shumë pak përjashtime, kafshë monogame: 90% e specieve të shpendëve mbajnë të njëjtin partner gjatë sezonit të shumimit dhe shumë çifte zgjasin edhe më gjatë – në disa raste edhe gjatë gjithë jetës, shkruan focus.it.
Megjithatë, ka po aq zogj, për të cilët monogamia zgjat për një kohë të vetme: mund të ndodhë, për shembull, në rast të vdekjes së njërit antar të çiftit.
Por kjo ndodh edhe kur të dy partnerët janë ende gjallë: në atë rast, shkencëtarët flasin për “divorc”, si për njerëzit, dhe një studim i publikuar në Proceedings of the Royal Society B analizon shkaqet dhe shpeshtësinë e tij për herë të parë.
Studimi nuk është i pari që analizon shkallën e divorcit te zogjtë, por është i pari që e bën këtë jo në një specie të vetme, por në një përzgjedhje prej 232 speciesh të ndryshme, për të cilat ekipi në Universitetin Sun Yat-sen në Shenzhen krahasoi të dhëna për jetën bashkëshortore, por edhe për shkallën e vdekshmërisë dhe distancat e mbuluara me migrime.
Zogjtë e studiuar u kategorizuan gjithashtu sipas shkallës së shthurjes së tyre, duke u dhënë një pikë bazuar në atë që ne dimë për sjelljen e tyre.
Rezultatet e kësaj analize të kryqëzuar treguan para së gjithash se shkalla e divorcit dhe e ”shthurjes” janë të ngjashme në speciet e lidhura ngushtë: për shembull, zogjtë, dallëndyshet dhe zogjtë e zi janë zogj evolucionarisht të afërt dhe të gjithë kanë një shkallë të lartë të tradhtisë dhe divorcit, ndërsa albatrosi, patat dhe mjellmat divorcohen pak dhe janë po aq pak të shthurur.
Gjetja tjetër është se ”shthurja” e meshkujve shoqërohet me një shkallë të lartë divorci, ndërsa shthurja e femrave jo. Kjo sepse një mashkull i shthurur ka më shumë pasardhës se një besnik, por ai duhet t’i ndajë forcat e tij midis disa femrave (dhe zogjve të afërm), dhe për këtë arsye rrezikon të shihet nga këto të fundit si më pak i besueshëm dhe i braktisur nga partneri “zyrtar” në rastin e parë të mirë.
E njëjta gjë nuk vlen për femrat, të cilat kur ”shthuren’ rrisin pasigurinë për atësinë e zogjve të tyre: të pasigurta nëse janë përballë pasardhësve të tyre apo jo, meshkujt preferojnë të mos rrezikojnë dhe të investojnë në kujdesin prindëror. /os/
