ANALIZË – Menaxherja e pakompromentueshme e krizave largohet nga skena

BERLIN, 22 shtator /ATSH-DPA/ – Nëse ka një fije që mbështjell kohën e Angela Merkelit si kancelare, ajo dallon për krizat që ndodhën gjatë viteve të saj në detyrë dhe drejtimin e vendit që ajo mbajti gjatë 16 viteve të saj në detyrë.

“Një jetë pa kriza natyrisht do të ishte më e thjeshtë, por kur të shfaqen, ato duhet të kapërcehen”, tha kohët e fundit Merkel, e dalluar për pragmatizmin e saj të zakonshëm.

”Këto kriza, pjesa më e madhe e të cilave nga jashtë, tregojnë se gjermanët janë pjesë e një tërësie globale”, shtoi ajo.

Krizat filluan pasi ajo mori detyrën, në 2005, ku vlen të veçohet ajo bankare dhe financiare në vjeshtën e vitit 2008. Në Gjermani, banka ”Hypo Real Estate” nuk i shpëtoi kësaj krize.

Por, Merkel dhe ministri i Financave, Peer Steinbrueck u angazhuan, në një akt të mrekullueshëm para kamerave, për të qetësuar investitorët gjermanë.

Duke qëndruar para gazetarëve, e veshur me një kostum gri të errët dhe me duart e saj të mbajtura në formën e diamantit, Merkel tha e ngrysur se “ne po u themi qytetarëve se depozitat e tyre janë të sigurta”.

Steinbrueck përsëriti garancitë e saj, duke thënë se ato ishin një “sinjal i rëndësishëm” për të shmangur “reagimet që mund ta bëjnë krizën më të vështirë për t’u kapërcyer”.

Fjalët e tyre të zgjedhura me kujdes ishin efektive.

”Hypo Real Estate” më vonë u shtetëzua. Shteti ndërhyri gjithashtu për të mbështetur bankat e tjera, të tilla si ”Commerzbank”, me miliarda euro në fonde publike.

Prej aty, fija shkon drejtpërdrejt në krizën e euros.

Shtetet anëtare të Bashkimit Evropian – veçanërisht Greqia – u përballën me falimentim për shkak të rritjes së borxhit kombëtar. Vetë ekzistenca e euros ishte në teh.

“Nëse euro dështon, Evropa dështon dhe kjo nuk mund të lejohet të ndodhë”, tha qeveria e Merkelit.

”Gjermania është gati të ndihmojë”, tha ajo atë botë, por kushtet e rrepta që Merkel vuri në atë ndihmë e shndërruan atë në një figurë të urrejtshme, veçanërisht në Greqi, ku ajo u shfaq shpesh në pankarta dhe demonstrata me një uniformë naziste.

Sidoqoftë, shmangia e dëmit masiv në ekonominë gjermane dhe mbrojtja e euros do të thoshte se motori i ekonomisë së Evropës mbeti i paprekur.

Po kështu, pandemia e koronavirusit u prit me një vendosmëri të zymtë.

“Kjo është serioze. Merreni seriozisht”, tha Merkel në mars 2020, në një fjalim të rrallë televiziv.

Kancelarja kërkoi një qasje të kujdesshme, duke kërkuar vazhdimisht masa më të rrepta përballë kundërshtimit nga disa udhëheqës të 16 shteteve të Gjermanisë. Kufijtë e fuqisë së saj në sistemin federal të vendit u bënë të qarta, pasi kryeministrat e shtetit refuzuan të ndiqnin shembullin e saj.

Merkel demonstroi arritjen e saj evropiane duke nxitur një fond të rimëkëmbjes ekonomike të BE-së prej 750 miliardë eurosh (880 miliardë dollarë) me mbështetjen e presidentit francez, Emmanuel Macron.

Tejkalimi i krizave të tilla, siç thotë gazetari dhe autori i mirënjohur John Kampfner, do të thotë që Merkel ka arritur të mishërojë “dëshirën e thellë të Gjermanisë për stabilitet”.

Por, kjo është larg nga fotografia e plotë. Për më shumë se një dekadë e gjysmë, Merkel gjithashtu ka zgjedhur të forcojë stabilitetin, shpesh me koston e saj.

Në vitin 2010, Gjermania i dha fund rekrutimit ushtarak dhe filloi të mbështetej në një ushtri profesionale, duke thyer traditën e pasluftës të ushtrisë së qytetarëve.

Një vit më vonë erdhi katastrofa bërthamore e Fukushimës në Japoni dhe vendimi i papritur për të braktisur energjinë bërthamore në Gjermani.

Vendimi për të lejuar martesat e të njëjtit seks në vitin 2017 është gjithashtu në këtë kategori. Merkel papritur u dha ligjvënësve të saj një votë falas për këtë çështje. Shumica e bllokut të saj konservator, përfshirë edhe vetë atë, votuan kundër masës, por legjislacioni u miratua me një shumicë të qartë.

Por, nga të gjitha krizat me të cilat u përball Merkel, është kriza e migrimit e viteve 2015-1016 ajo që do të dëshmojë trashëgiminë e saj më komplekse dhe më të qëndrueshme.

Nga të gjitha deklaratat që Merkel ka bërë si kancelare, asnjë nuk i ka bërë jehonë viteve ashtu si fjalët e saj më 31 gusht 2015.

“Ne kemi arritur kaq shumë. Ne do ta menaxhojmë këtë”, tha ajo, kur numri i madh i refugjatëve nga Lindja e Mesme që përpiqej të arrinte në Evropën Veriore nuk ishte ende i qartë.

Në orët e para të 5 shtatorit, qeveritë në Berlin dhe Vjenë vendosën të lënë hapur kufijtë e tyre – ky ishte, në fund të fundit, një kufi i brendshëm brenda zonës Schengen – për mijëra refugjatë të ngecur keq në Hungari.

“Shumë vunë në dyshim motivet e saj, dhe nëse jo motivet, atëherë kompetencën e saj”, shkruan Kampfner në librin e tij të fundit mbi Gjermaninë.

”Ky ishte një nga momentet më të jashtëzakonshme në rehabilitimin e Gjermanisë pas luftës”, thekson ai.

Politikisht, megjithatë, ishte një katastrofë për Merkelin, dhe ndoshta për demo-kristianët e saj të qendrës së djathtë (CDU).

Alternativa për Gjermaninë (AfD) u rrit në sondazhe për t’u bërë një forcë në Bundestag për herë të parë në zgjedhjet e 2017. Pjesa më e madhe e votës së AfD erdhi në kurriz të CDU.

Rritja e mprehtë e migrimit gjithashtu çoi në një ndarje të thellë politike midis CDU dhe partisë së saj motër bavareze, Unionit Kristian-Social (CSU), që kërcënoi të rrëzonte qeverinë e koalicionit.

Ajo gjithashtu ekspozoi dy anët e Gjermanisë moderne: në disa zona ajo u bë një figurë e urrejtshme dhe objekt i protestave, në zona të tjera gjermanët mbanin postera të mirëpritur për të sapoardhurit.

Një rënie e mprehtë e numrave që vijnë në vend dhe më pas kriza e koronavirusit çoi në një lloj armëpushimi, por përpjekja për të akomoduar mbi një milion refugjatë – shumë më tepër se çdo vend tjetër në atë periudhë – ka ndryshuar Gjermaninë.

Tani, 67 vjeçe, Merkel është ende e njohur për përgatitjen e saj të kujdesshme para takimeve, duke trajtuar problemet me metodën shkencore që ajo fitoi në marrjen e doktoraturës në Fizikë në Gjermaninë Lindore në vitet 1970.

Është e vërtetë që Merkel mund të ketë qenë në krye të listës së ”Forbes” për gratë më të fuqishme në botë 10 herë rresht, por për të, privatja ka mbetur private.

Fotografitë e izoluara të pushimeve e tregojnë atë duke ecur në ishullin Iskia, në Gjirin e Napolit ose duke bërë shëtitje me bashkëshortin, Joachim Sauer, në rajonin e Tirolit Jugor, në verilindje të Italisë.

Dhe vizitat e saj vjetore në Bejrut, zbulojnë dashurinë e saj për operën, dhe veçanërisht për veprat e Wagnerit.

I pari nga katër presidentët amerikanë, me të cilët ajo u përball gjatë 16 viteve të saj në pushtet ofroi këtë vlerësim për Merkelin.

“Ajo bëri atë që është më e mira për Gjermaninë dhe e bëri këtë bazuar në parime”, deklaroi George W. Bush për radion gjermane.

Merkel do të qëndrojë në pushtet derisa të ketë një qeveri të re në Gjermani, një periudhë prej të paktën disa javësh.

Për sa i përket planeve të Merkelit pas krijimit të qeverisë së re, ajo nuk ka thënë asgjë, përveç se nuk do të kthehet më në Hamburg, qyteti ku ka lindur.

“Do të vijë koha për ta shqyrtuar edhe këtë çështje”, thotë ajo shkurt./ a.jor.

Në bazë të nenit 4 të ligjit ”Për funksionimin e Agjencisë Telegrafike Shqiptare”, ndalohet kopjimi, riprodhimi dhe publikimi i informacionit pa cituar burimin e tij.