TIRANË, 3 qershor /ATSH/- Pushtimi i 6 qershorit 1944, i “D-Day” (Ditës D) i Francës së pushtuar nga nazistët ishte i paprecedentë në shkallë dhe guxim, duke përdorur armadën më të madhe ndonjëherë të anijeve, trupave, avionëve dhe automjeteve për të hapur një vrimë në mbrojtjen e Adolf Hitlerit në Evropën Perëndimore dhe për të ndryshuar rrjedhën e Luftës së Dytë Botërore, sipas AP.
Ndërsa veteranët dhe personalitetet botërore u mblodhën në Normandi për të përkujtuar 80-vjetorin e zbarkimit, më poshtë vijojnë disa nga detajet se si u zhvillua operacioni.
KUSH MORI PJESË
Gati 160,000 trupa aleate zbarkuan në Normandi më 6 qershor 1944. Prej tyre, 73 000 ishin nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe 83,000 nga Britania e Madhe dhe Kanadaja. U përfshinë gjithashtu forca nga disa vende të tjera, duke përfshirë trupat franceze që luftonin me gjeneralin Charles de Gaulle.
Aleatët u përballën me rreth 50 000 forca gjermane.
Më shumë se 2 milionë ushtarë, marinarë, pilotë, mjekë dhe njerëz të tjerë aleatë nga dhjetëra vende u përfshinë në operacionin e përgjithshëm Overlord, betejën për të hequr Francën perëndimore nga kontrolli nazist që filloi në Ditën D.
KU DHE KUR
Zbarkimi në det filloi në orën 6:30 të mëngjesit, menjëherë pas agimit, duke shënjestruar pesë plazhe të koduara: Utah, Omaha, Gold, Juno, Sword.
Operacioni përfshinte gjithashtu veprime në brendësi të tokës, duke përfshirë uljet e parashutës gjatë natës në vendet strategjike gjermane dhe “Rangers” të Ushtrisë Amerikane që ngjiteshin në shkëmbinj për të marrë pozicionet e armëve gjermane.
U përfshinë rreth 11 000 avionë aleatë, 7 000 anije dhe varka dhe mijëra automjete të tjera.
VIKTIMA NGA TË GJITHA ANËT
Një total prej 4 414 trupash aleate u vranë në Ditën D, duke përfshirë 2 501 amerikanë. Më shumë se 5000 u plagosën.
Në Betejën e Normandisë që pasoi, 73 000 forca aleate u vranë dhe 153 000 u plagosën. Beteja – dhe veçanërisht bombardimet aleate të fshatrave dhe qyteteve franceze – shkaktuan vdekjen e rreth 20 000 civilëve francezë.
Viktimat e sakta gjermane nuk dihen, por historianët vlerësojnë midis 4 000 dhe 9 000 burra u vranë, u plagosën ose u zhdukën vetëm gjatë pushtimit të Ditës D.
Rreth 22 000 ushtarë gjermanë janë në mesin e shumë të varrosurve në Normandi.
TË MBIJETUARIT
Në mënyrë të pashmangshme, numri i të mbijetuarve të pranishëm në përkujtimet kryesore të përvjetorit në Francë vazhdon të zvogëlohet.
Të mbijetuarit më të rinj tani janë në fund të të 90-tave.
Është e paqartë se sa veteranë të D-Day janë ende gjallë. Departamenti Amerikan i Çështjeve të Veteranëve tha se nuk e përcakton dot numrin e tyre. //a.i/
