MILANO, 14 dhjetor /ATSH/ – Çfarë është stresi? Stresi është reagimi psikofizik ndaj një numri detyrash emocionale, njohëse ose sociale të perceptuara nga personi si të tepërta, shkruhet në faqen italiane të internetit ipsico.it.
Termi stres u përdor për herë të parë në 1936 nga Hans Selye.
Ky i fundit e përcaktoi atë si “përgjigje jospecifike të trupit për çdo kërkesë të bërë”.
Sipas modelit të Selye, procesi i stresit përbëhet nga tri faza të dallueshme:
1 – faza e alarmit: subjekti raporton tejkalimin e detyrave dhe vë në lëvizje burimet për t’i përmbushur ato.
2 – faza e rezistencës: subjekti stabilizon kushtet e tij dhe përshtatet me nivelin e ri të kërkesave.
3 – faza e rraskapitjes: në këtë fazë ka rënie të mbrojtjes dhe shfaqjen pasuese të simptomave fizike, fiziologjike dhe emocionale.
Kohëzgjatja e ngjarjes stresuese çon në dallimin e stresit në dy kategori. Ajo akute, e cila ndodh vetëm një herë dhe në një kohë të kufizuar, ndërsa ajo kronike ndodh kur stimuli është me kohëzgjatje të gjatë.
Stresi kronik
Streset kronike mund të dallohen më tej në stres kronik të përhershëm dhe vetë stres kronik. Të parat ndodhin në intervale të rregullta, kanë një kohëzgjatje të kufizuar dhe për këtë arsye janë pak a shumë të parashikueshme. Këto të fundit përfaqësohen nga situata afatgjata që ndikojnë në ekzistencën e një personi. Ata bëhen stresues kur përfaqësojnë një pengesë të vazhdueshme për ndjekjen e qëllimeve të tyre.
Përveç kohëzgjatjes, natyra e stresuesit është gjithashtu e rëndësishme. Mund të kemi stresues të dobishëm, të quajtur eustres, të cilët i japin trupit dhe gjallëri. Por edhe stresues të dëmshëm, të quajtur distres, të cilat mund të çojnë në uljen e mbrojtjes imune.
Stresi mund të shkaktohet nga:
Ngjarje të këndshme dhe të pakëndshme të jetës (për shembull: martesa, lindja e një fëmije, vdekja e një të dashur, divorc, pension, probleme seksuale).
shkaqe fizike: të ftohtë ose nxehtësi të madhe, abuzim me pirjen e duhanit dhe alkoolit, kufizime të mëdha në lëvizje.
faktorët e mjedisit: mungesa e një shtëpie, ambiente të zhurmshme dhe të ndotura janë faktorë përcaktues për një gjendje të caktuar stresi.
sëmundjet organike: kur trupi ynë preket nga një sëmundje, i gjithë organizmi, në përpjekje për të mbrojtur veten, e vendos veten në një gjendje tensioni i cili, në shumicën e rasteve, për shkak të mbrojtjeve të pakta që mund të sigurojë, çon në një gjendje stresuese.
Simptomat e stresit
Dhimbje koke
Dhimbje shpine
Dispepsi
Qafa dhe shpatullat e tensionuara
Dhimbje stomaku
Takikardi
Djersitja e duarve
Probleme me gjumin
Humbja e oreksit
Ushqimi i detyruar (uria nervore)
Ndjenjë e madhe presioni
Nervozizëm, ankth
Pakënaqësi pa ndonjë arsye të vlefshme
Ndiheni të pafuqishëm për të ndryshuar gjërat
Duke qenë i trazuar ose i mërzitur me lehtësi
Simptomat njohëse
Problem në të menduarit qartë
Pamundësia për të marrë vendime
Mungesa e krijimtarisë
Humbja e kujtesës
Humbja e sensit të humorit
Kurimi i stresit
Një nivel i lartë i stresit mund të zvogëlohet duke përdorur teknikat e relaksimit, meditimit dhe veçanërisht psikoterapinë e sjelljes njohëse.
Teknikat e relaksimit synojnë të kontrollojnë dhe menaxhojnë përgjigjet fiziologjike.
Duke mësuar të kontrollojë këto reagime, individi mund t’i shfrytëzojë ato në avantazhin e tij për “kurën e stresit”, duke arritur një gjendje relaksimi sesa tensioni.
Teknikat më efektive të relaksimit janë jacobson, trajnim autogjen dhe biofeedback. /os/
