PARIS, 12 korrik /ATSH-DPA/ – Shkrimtari i njohur çeko-francez, Milan Kundera, autori i famshëm i ”Lehtësia e papërballueshme e qenies”, vdiq në moshën 94-vjeçare, konfirmoi në emër të bashkëshortes, një zëdhënëse e bibliotekës ”Moravian” në qytetin çek të Brnos.
Kundera eksploroi qenien dhe tradhtinë për më shumë se gjysmë shekulli në poezi, drama, ese dhe romane, përfshirë ”Lehtësia e papërballueshme e qenies”.
I famshëm pasi la atdheun e tij për Francën në vitin 1975, pasi u përjashtua nga Partia Komuniste Çekosllovake për “veprimtari antikomuniste”, Kundera kaloi 40 vjet duke jetuar në mërgim në Paris pasi iu hoq shtetësia çeke në 1979.
Aty ai shkroi veprat e tij më të famshme dhe më vonë la pas gjuhën e tij amtare për të shkruar romane në frëngjisht, duke filluar me ”La lenteur” (”Ngadalësia”) të vitit 1993 dhe romanin e tij të fundit ”Festivali i Shpërfilljes”, i vitit 2014.
Ai u përmend shpesh si pretendent për çmimin ”Nobel” në letërsi.
I lindur më 1 prill 1929 në Brno, Kundera studioi muzikë me babain e tij, një pianist dhe muzikolog i njohur, përpara se të kthehej në letërsi, duke u bërë pedagog i letërsisë botërore në Akademinë e Filmit të Pragës në vitin 1952.
Pavarësisht se refuzoi realizmin socialist që kërkohej nga shkrimtarët në Çekosllovakinë e viteve ’50 , reputacioni i tij letrar u rrit me botimin e një sërë poezish dhe dramash, duke përfshirë një ode për heroin komunist Julius FuçIk, ”Poslední máj” (”Maji i fundit”), botuar në 1955.
Një anëtar entuziast i Partisë Komuniste në rininë e tij, Kundera u përjashtua nga partia dy herë, një herë pas “aktiviteteve antikomuniste” në vitin 1950 dhe përsëri në vitin 1970 gjatë shtypjes që pasoi Pranverën e Pragës 1968, ndër të cilat ai ishte një nga zërat kryesorë, duke bërë thirrje publike për lirinë e fjalës dhe të drejta të barabarta për të gjithë.
Romani i tij i parë, ”Žert” (”Shaka”) i vitit 1967, u frymëzua nga periudha dhe u bë një sukses i madh.
Një ekzaminim polifonik i fatit dhe racionalitetit i vendosur rreth një shakaje për Trockin që një student shkruan për t’i bërë përshtypje një vajze, romani u zhduk nga libraritë dhe bibliotekat, pasi tanket ruse mbërritën në sheshin ”Wenceslas”.
Kundera e gjeti veten në listën e zezë dhe u pushua nga puna e tij si mësues.
Duke punuar në kabaretë e qyteteve të vogla si trumpetist xhazi, ai gjeti më në fund lirinë artistike.
Pasi humbi shpresën se Çekosllovakia do të reformohej ndonjëherë, ai u transferua në Francë në vitin 1975, humbi shtetësinë çeke në 1979 dhe u bë shtetas francez në 1981./ a.jor.